Wolne wybory – informacje

Możesz być kandydatem:

  • do składu obwodowej komisji wyborczej do spraw przeprowadzenia głosowania w obwodzie,
  • do składu obwodowej komisji wyborczej do spraw ustalenia wyników głosowania w obwodzie,

jeżeli jesteś ujęty w stałym rejestrze wyborców na obszarze województwa, w którym znajduje się gmina właściwa dla tej komisji – oraz masz prawo do głosowania – czyli:

  1. masz polskie obywatelstwo,
  2. najpóźniej w dniu wyborów skończysz 18 lat,
  3. nie jesteś pozbawiony praw publicznych prawomocnym orzeczeniem sądu,
  4. nie jesteś pozbawiony praw wyborczych orzeczeniem Trybunału Stanu,
  5. nie jesteś ubezwłasnowolniony prawomocnym orzeczeniem sądu.

Jeżeli jesteś obywatelem Unii Europejskiej, ale nie jesteś obywatelem polskim:

  1. najpóźniej w dniu wyborów kończysz 18 lat,
  2. jesteś w stałym rejestrze wyborców na obszarze województwa,w którym znajduje się gmina właściwa dla tej komisji,
  3. nie jesteś pozbawiony prawa do głosowania w państwie członkowskim Unii Europejskiej, którego jesteś obywatelem.

UWAGA! Możesz być członkiem tylko jednej komisji wyborczej!

Nie możesz być członkiem komisji, jeżeli jesteś:
  1. kandydatem w wyborach,
  2. pełnomocnikiem wyborczym,
  3. pełnomocnikiem finansowym,
  4. mężem zaufania lub obserwatorem społecznym,

a także jeżeli jesteś w stosunku do kandydata w wyborach:

  •  małżonkiem, jego ojcem, matką, dziadkiem, babcią (tzw. wstępnym),
  •  synem, córką, wnukiem, wnuczką (tzw. zstępnym),
  •  rodzeństwem, małżonkiem zstępnego lub przysposobionego albo osobą pozostającą z kandydatem w stosunku przysposobienia.

Jako CZŁONEK KOMISJI WYBORCZEJ masz prawo:

  • prowadzić agitację wyborczą na rzecz poszczególnych kandydatów i komitetów wyborczych, o ile nie będzie ona prowadzona w lokalu wyborczym tj. w trakcie czynności podejmowanych przez obwodową komisję wyborczą czy w trakcie przygotowań do prac obwodowej komisji wyborczej (art. 153 § 4 KW).
  • do diety.  Jest ona różnicowana.  Nieco wyższa kwota przysługuje przewodniczącemu komisji.

WAŻNE! Państwowa Komisja Wyborcza (PKW) na kilka tygodni przed wyborami wyda szczegółowe wytyczne dla obwodowych komisji wyborczych dotyczące zadań i trybu przygotowania oraz przeprowadzenia głosowania w obwodach głosowania.

Sposób powoływania KOMISJI WYBORCZYCH  i jej członków.

Obwodowe komisje wyborcze powoływane są przez komisarzy wyborczych najpóźniej w 21 dniu przed dniem wyborów (art. 182 § 1 KW).

W każdym obwodzie głosowania w wyborach powołuje się dwie komisje obwodowe, tj. obwodową komisję wyborczą ds. przeprowadzenia głosowania i obwodową komisję wyborczą ds. ustalenia wyników głosowania.

W skład każdej obwodowej komisji wyborczej powołuje się 9 osób spośród kandydatów zgłoszonych przez  komitety wyborcze (pełnomocników wyborczych lub upoważnione przez nich osoby).

W obwodach głosowania utworzonych w zakładach opieki zdrowotnej, domach pomocy społecznej, zakładach karnych, aresztach śledczych oraz oddziałach zewnętrznych takich zakładów i aresztów powołuje się komisje w składzie 6 osób spośród kandydatów, zgłoszonych przez komitety wyborcze (pełnomocników wyborczych lub upoważnione przez nich osoby).

Zgłoszenie kandydata do składu obwodowej komisji wyborczej następuje po uzyskaniu zgody danej osoby na kandydowanie.

Termin zgłaszania przez pełnomocników wyborczych lub upoważnione przez nich osoby kandydatów na członków obwodowych komisji wyborczych upływa w 30 dniu przed dniem wyborów.

WAŻNE! Samo zgłoszenie kandydata na członka komisji nie gwarantuje, że dana osoba zostanie powołana w skład komisji.

Sposób zgłaszania kandydatów na członków obwodowych komisji wyborczych, wzór zgłoszenia oraz zasady powoływania komisji określi w swojej uchwale Państwowa Komisja Wyborcza.

Jakie są obowiązki OBWODOWYCH KOMISJI WYBORCZYCH?

Obwodowa komisja wyborcza ds. przeprowadzenia głosowania wykonuje swoje obowiązki w dniu głosowania od czasu rozpoczęcia pracy komisji, tj. najpóźniej od godz. 6.00, do czasu zakończenia głosowania, zapieczętowania urny wyborczej i protokolarnego przekazania dokumentów z głosowania przewodniczącemu obwodowej komisji wyborczej ds. ustalenia wyników głosowania.

Obwodowa komisja wyborcza ds. ustalenia wyników głosowania wykonuje swoje obowiązki od czasu zakończenia głosowania, zapieczętowania urny i protokolarnego przekazania jej dokumentów z głosowania, do czasu ustalenia wyników głosowania, sporządzenia protokołu głosowania, podania do publicznej wiadomości wyników głosowania w obwodzie poprzez wywieszenie kopii protokołu w lokalu wyborczym, w miejscu łatwo dostępnym dla wyborców, przekazania protokołu terytorialnej komisji wyborczej, przekazania w depozyt urzędnikowi wyborczemu dokumentów z wyborów oraz po zatwierdzenia przez terytorialną komisję wyborczą protokołu głosowania w obwodzie.

Możesz być MĘŻEM ZAUFANIA, jeśli:

  1. masz czynne prawo wyborcze do Sejmu (jesteś obywatelem polskim, najpóźniej w dniu głosowania kończysz 18 lat, nie jesteś pozbawiony/a praw publicznych prawomocnym orzeczeniem sądu, praw wyborczych prawomocnym orzeczeniem Trybunału Stanu; nie jesteś ubezwłasnowolniony/a prawomocnym orzeczeniem sądu);
  2. nie kandydujesz w wyborach;
  3. nie jesteś komisarzem wyborczym;
  4. nie jest pełnomocnikiem wyborczym komitetu;
  5. nie jest pełnomocnikiem finansowym komitetu;
  6. nie jest urzędnikiem wyborczym;
  7. nie jest członkiem komisji wyborczej.

Jako MĄŻ ZAUFANIA masz prawo:

  1. być obecny/a podczas wszystkich czynności komisji, do której zostałeś wyznaczony,  a w szczególności przy przekazywaniu protokołu przez obwodową komisję wyborczą, przekazywaniu danych z protokołu przez rejonową komisję wyborczą, sprawdzaniu pod względem arytmetycznej poprawności ustalenia wyników głosowania przez pełnomocników powołanych przez okręgowe komisje wyborcze, oraz sprawdzaniu prawidłowości ustalenia wyników głosowania i wprowadzania danych do sieci elektronicznego przesyłania danych;
  2. być obecny/a w lokalu wyborczym w czasie przygotowania do głosowania, głosowania, ustalania wyników głosowania i sporządzania protokołu;
  3. rejestrować, za pomocą własnych urządzeń rejestrujących, czynności podejmowane przez:
  • obwodową komisję wyborczą ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie przed rozpoczęciem głosowania. Chodzi o sprawdzenie, czy czy urna jest pusta, zamknięta i opieczętowana pieczęcią komisji oraz czy na miejscu znajduje się spis wyborców i potrzebna liczba kart do głosowania właściwych dla przeprowadzanych wyborów, jak również czy w lokalu wyborczym znajduje się odpowiednia liczba łatwo dostępnych miejsc zapewniających tajność głosowania.
  • obwodową komisję wyborczą ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie oraz przez podejmowane przez obwodową komisję wyborczą ds. ustalenia wyników głosowania w obwodzie od zamknięcia lokalu wyborczego do podpisania protokołu w obwodach głosowania na obszarze kraju.
  • materiały zawierające zarejestrowany przebieg czynności komisji obwodowych, na wniosek męża zaufania, rejestrującego te czynności, mogą zostać zakwalifikowane jako dokumenty z wyborów, czyli staną się częścią archiwów państwowych i mogą być udostępniane. (Art. 42 §6. KW).
  1. wnosić do protokołu uwagi, z wymienieniem konkretnych zarzutów. Adnotację o wniesieniu uwag zamieszcza się w protokole.
  2. być obecny/a przy przewożeniu i przekazywaniu protokołu do właściwej komisji wyborczej wyższego stopnia.
  3. otrzymać kopię protokołu komisji ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie oraz komisji ds. ustalenia wyników głosowania w obwodzie.

W jaki sposób następuje wyznaczenie MĘŻA ZAUFANIA?

  1. Pełnomocnik wyborczy danego komitetu wyborczego lub osoba przez niego upoważniona ma prawo wyznaczyć po jednym mężu zaufania do komisji wyborczych (okręgowych, rejonowych i terytorialnych oraz obwodowych). To oznacza, że w siedzibie właściwej komisji wyborczej może przebywać jednocześnie nie więcej niż po jednym mężu zaufania z każdego komitetu wyborczego.
  2. Pełnomocnik wyborczy może wyznaczyć więcej niż jednego męża zaufania, którzy swoją funkcję pełnić będą zamiennie.
  3. Osoba wyznaczona na męża zaufania może pełnić tę funkcję także poza miejscem swojego stałego zameldowania (czy ujęcia w rejestrze wyborców).
  4. Jeżeli jednak komitet wyborczy nie zarejestrował kandydatów lub list kandydatów we wszystkich okręgach wyborczych, mężów zaufania reprezentujących ten komitet można wyznaczyć tylko do obwodowych komisji wyborczych na obszarze okręgu, w którym komitet ten zarejestrował kandydata lub listę kandydatów.
  5. Pełnomocnik wyborczy lub osoba przez niego upoważniona wydaje mężowi zaufania zaświadczenie, którego wzór określa Państwowa Komisja Wyborcza. Zaświadczenie to mąż zaufania zobowiązany jest przedstawić, wraz z dowodem potwierdzającym jego tożsamość, właściwej komisji wyborczej. Mąż zaufania ma prawo obserwowania pracy tej komisji, która wskazana zostanie w wydanym mu zaświadczeniu. W przypadku, w którym mąż zaufania będzie posiadał zaświadczenia dotyczące więcej niż jednej komisji (lub np. do kilku obwodów), będzie mógł wówczas obserwować prace komisji wskazanych w tych zaświadczeniach.
  6. Mężowi zaufania wyznaczonemu do obwodowej komisji wyborczej w obwodzie głosowania. utworzonym za granicą zaświadczenie może być także przekazane, najpóźniej w dniu wyborów, telefaksem lub w formie elektronicznej za pośrednictwem konsula.

Możesz być OBSERWATOREM SPOŁECZNYM ale… będziesz miał mniejsze uprawnienia niż mąż zaufania.

Do obserwatorów społecznych stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu wyborczego o mężach zaufania, z wyjątkiem art. 103b §1 pkt 3 i 4.

To oznacza, że będąc obserwatorem społecznym nie masz możliwości wnoszenia uwag do protokołu z wymienieniem konkretnych zarzutów oraz być obecnym przy przewożeniu i przekazywaniu protokołu przez obwodową komisję wyborczą. (Art. 103c §2 KW).

Prawo wyznaczania obserwatorów społecznych, po jednym do każdej komisji (także do komisarza wyborczego), przysługuje zarejestrowanym w Rzeczypospolitej Polskiej stowarzyszeniom i fundacjom, do których celów statutowych należy troska o demokrację, prawa obywatelskie i rozwój społeczeństwa obywatelskiego (art. 103c KW).

WAŻNE! Członkowie obwodowych komisji wyborczych, mężowie zaufania i obserwatorzy społeczni nie mogą być pełnomocnikami do głosowania, jak również nie mają prawa pomagać w akcie głosowania wyborcy niepełnosprawnemu, nawet na jego prośbę (art. 53 i 55 § 4 KW).

Dołącz do Akcji WWW

Wolontariusze Wolnych Wyborów staną na straży wolnych i uczciwych wyborów wyborów w Polsce - dołącz do nas już dziś!

Wypełnij formularz